“ज्यांना आपली किंमत नाही, त्यांच्यापासून दूर रहा”लेखक – प्रा. अजय बी. कोंगे
“ज्यांना आपली किंमत नाही, त्यांच्यापासून दूर रहा”
लेखक – प्रा. अजय बी. कोंगे
माणसाच्या आयुष्यातील सर्वात मोठा प्रश्न कोणता असेल तर तो म्हणजे — स्वतःची किंमत ओळखणे. जगात प्रत्येक वस्तूची, प्रत्येक कलेची, प्रत्येक व्यक्तीची एक वेगळी किंमत असते. परंतु ही किंमत सर्वांनाच समजेल असे नाही. म्हणूनच ज्यांना आपले मूल्य कळत नाही, त्यांच्याकडून मान्यता मिळवण्याच्या प्रयत्नात आयुष्य वाया घालवू नये.
एका प्रेरणादायी कथेत वडील आपल्या मुलाला एक जुने घड्याळ देतात. ते जवळपास दोनशे वर्षे जुने असते. ते विकण्याचा सल्ला देताना वडील मुलाला वेगवेगळ्या ठिकाणी जाऊन त्याची किंमत विचारायला सांगतात. दागिन्यांच्या दुकानात त्या घड्याळाला फारशी किंमत मिळत नाही; भंगाराच्या दुकानात तर ती किंमत आणखी कमी होते. पण जेव्हा तेच घड्याळ संग्रहालयात नेले जाते, तेव्हा त्याचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक मूल्य ओळखून लाखो रुपयांची ऑफर मिळते.
ही कथा केवळ घड्याळाची नाही; ती आपल्या आयुष्याची आहे. आपण कोणत्या ठिकाणी उभे आहोत, कोणत्या लोकांमध्ये वावरतो, आणि कोण आपल्याकडे कशा नजरेने पाहतो — यावर आपल्या किंमतीचा अंदाज लावला जातो. चुकीच्या ठिकाणी उभे राहून योग्य मूल्याची अपेक्षा ठेवणे म्हणजे स्वतःशी अन्यायच होय.
आजच्या स्पर्धात्मक युगात अनेकांना स्वतःबद्दल न्यूनगंड वाटतो. कारण त्यांना सतत कमी लेखणाऱ्या वातावरणात राहावे लागते. परंतु लक्षात ठेवावे, ज्या व्यक्तींना आपले मूल्य कळते, त्या आपल्याला प्रोत्साहन देतात, प्रेरणा देतात आणि पुढे जाण्यासाठी आधार देतात. उलट, ज्यांना आपली किंमत नाही, ते आपल्यातील गुणांकडे दुर्लक्ष करून दोषच दाखवतात.
स्वतःची किंमत ओळखणे म्हणजे अहंकार नव्हे; ती आत्मजाणीव आहे. आत्मसन्मान ही प्रत्येक व्यक्तीची मूलभूत गरज आहे. आपण ज्या ठिकाणी आदर, मान्यता आणि सकारात्मकता मिळवू शकतो, तेच आपले खरे स्थान असते. चुकीच्या लोकांकडून स्वीकार मिळवण्यासाठी स्वतःची ओळख बदलण्यापेक्षा, योग्य लोकांची संगत निवडणे अधिक शहाणपणाचे ठरते.
जीवनात योग्य स्थान शोधणे आणि योग्य संगत निवडणे हीच यशाची गुरुकिल्ली आहे. कारण आपल्या किंमतीची जाणीव जिथे होते, तिथेच आपली प्रगती शक्य असते. म्हणूनच —
ज्यांना आपली किंमत नाही, त्यांच्यापासून दूर राहा; आणि ज्यांना आपले मूल्य कळते, त्यांच्यासोबत राहून स्वतःला अधिक उंचीवर घेऊन जा.
स्वतःची किंमत जाणून घ्या, स्वतःवर विश्वास ठेवा आणि योग्य ठिकाणी उभे राहा — यश तुमचेच असेल.
